Minggu, 19 Desember 2021

MARYAM

 

Minggu Wage 19 Desember 2021

BENINGE EMBUN ESUK



Mikha 5 : 2-5a

Lukas 1 : 46b-55

Ibrani 10 : 5-10

Lukas 1 : 39-45

“Sapa ta aku iki, dene nganti karawuhan ibune Gustiku? Amarga sanyatane, bareng uluk-salammu umama ing kupingku, bayi kandhutanku nggronjal, marga saka senenge. Lah rahayu, kang wis pracaya iku, salam apa kang dipangandikakake dening Pangeran marang wong iku, mesthi bakal kalakon.” Lukas 1 : 43-45

 

MARYAM, jeneng kuwi pancen popular neng kitab suci, mirunggan neng kitab basa jawa, amarga yen basa ngindonesa dadi Maria. Lan kang rada aneh, sebutan MARYAM kuwi rinasa kurang “modern”, mula arang sing menehi jeneng anake kuwi, mesti luwih marem yen dijenengake Maria tinimbang MARYAM. Semono uga yen sing maca tulisan iki ana sing jenenge Maria lan diudang nganggo ilat jawa MARYAM, mesti ora gelem. Kamangka jeneng asli neng jamane ibu  MARYAM sugeng ya pancen MARYAM, dudu Maria apa meneh Merry, kuwi beda amarga logating basa.

 

Ing minggu pungkasaning mangsa adven iki, greja diajak ngelingi bab kahanan kang sinawang cilik tur ya ora mbrejaji, anangingdiagem dening Gusti minangka dalaning berkah kang ngedab-edabi. Wacan  leksionar ing dina iki meh kabeh ngrembug babagan kang cilik, ananging ka’agem dening Gusti kanthi ngedab-edabi. Crita saka kitab Mikha bab pameca kutha Bathlehem-Efrata, crita bab Elisbet lan MARYAM, kabeh nyritakake kahanan kang cilik,asor,remeh lan ora direken babarblas, ananging kuwi kabeh kang diagem dening Gusti kanggo lantaran berkahe binabar.

 

Mbalik marang crita bab MARYAM, ana neng silsilah leluhure Gusti Yesus, MARYAM kuwi uga dudu jalur trah, amarga sing mlebu trah Yusuf. Mula nalika nyebut leluhur (merga tradisi paternalistic) mesti trah saka Yusuf sing disebut, ananging miyose Gusti Yesus lumantar MARYAM, ora saka gua-garbane Yusuf. Nemahi kahanan kaya mengkono, MARYAM ya ora kompalin, ora protes apa meneh demo berjilid-jilid njaluk hak’e diajeni, MARYAM nampa kabeh kanthi iklas lan manah kang sukarena.

 

Laku urip kaya ibu MARYAM kuwi ora gampang lho ya, apa meneh ing jaman saiki kang sithik-sithik njaluk “apresiasi”, yen ora njur ngamuk lan demo. Uga ing jaman saiki okeh sing seneng dadi terkenal, popular lan seneng kinaranan gede, emoh kinaranan cilik apa meneh asor. Mula saka kuwi, ing minggu pungkasan mangsa adven iki, paro mapanake samubarang kagem kabecikan, ora usah kokean gagasan kuwi cilik apa gese, asor apa mulya ana neng penemune umum, sing baku kabeh kaagem dening Gusti kanggo lantaran berkahe kebabar. Payo sinau saka ibu MARYAM, kang kanthi iklas lan sumarah nampa kabeh kang lumaku dalah nglakoni kabeh kanthi bungahing manah.

 

“Jo, yen kabeh isa nuladha ibu MARYAM, kang iklas,pasrah lan sumarah kinantenan sukarena, mesti jagad iki kebak ing tentrem lan rahayu ya?” Lik Ndoleng sore kuwi ujug-ujug mbukak rembugan serius.

“Bar  mangan apa koe Leng, koku jug-ujug rembuganmu kaya Begawan?” Takone Kang Solebo, sajak gumun setahun.

“Ya pancen kudu ngono Lik. Urip kuwi kudu sumarah, rasah klara-lara dianggep cilik, rasah minder ngayahi ayahan kang sinawang remeh, rasah isin nalika sinawang wiring. Lha coba bayangna, mbiyen kepiye perasaane ibu MARYAM, nalika wiwit ngandud tur durung nikah? Ing jaman semono, wah konangan klakon dibenthongi watu, yen ing jaman saiki mayar wae,..hehe” Semaure Dalijo.

“Bener penemumu Jo, mendah abote mbiyen ibu MARYAM, ngadepi kahanan kaya mengkono, tur sajak’e sing paham malah sedulur adoh, Budhe Elisabet, sing cedak kayane blas ora ngreken..” Kang Solebo nimpali meneh.

“Yen bab kaya mengkono, tekan saiki jik lumaku Bo. Sing perduli kuwi sing adoh, sing padha-padha aor. Sing cedak lan linuwih, blasss…”Unine Lik Ndoleng, sajak kesaksian pengalamane.

“Iin nembe rewang, mula kopine telat. Sik ya Lik, Kang…tak nggawe kopi…” Unine Dalijo, njur mingket menyeng pawon.

 

@semesta

Sabtu, 18 Desember 2021

TIGA ORANG YANG TERTOLAK

Fiksi Bulan Desember




Senja yang basah baru saja membuka lembaran megahnya. Suara jangkrik dan serangga liar mulai nyaring, bersaing dengan deru music dari sebuah gedung megah. Suara lagu natal dari gedung gereja terdengar nyaring, rehat sejenak dalam bingkai toleransi untuk berganti dengan gema bedhug untuk memanggil orang Islam menjalankan ibadah Isya. Usai adzan isya, nyanyian gereja itu kembali berkumandang.

Seorang lelaki, bersama dengan istri dan anak dalam gendongan ada di bawah sebuah pohon di tingungn jalan desa, agak dekat dengan gedung gereja itu. Nampaknya mereka bukan bagian dari kelompok yang sedang pesta itu. Dengan payung lusuh, satu untuk bertiga, dan si bapak nampak mengalah demi istri dan anaknya, mereka mencoba menarik perhatian mereka yang berpesta, sembari berharap ada yang mengajaknya bergabung. 

 Siapa gerangan lelaki dan istri bersama dengan anak itu? Ataukah mereka pemudik yang baru saja datang? Tapi mengapa tidak ada yang mengenalinya?Entahlah. Wajah si   bapak itu nampak beku, biru menggelap tertutup kabut malam.  


Semakin jelas terdengar puji-pujian mengalun dan meraung dari gedung  gereja, natal bagi mereka yang merayakannya. Sorak sorai sukacita karena kelahiran Sang Juru Selamat menggema bak letusan gunung Semeru tempo hari. Yesus telah lahir ke dunia untuk mengalahkan dosa. Nampaknya keluarga itu baru saja menerima anak, karena tangisan bayi itu masih terkesan masih kecil, Sempat terdengar olehku lirih tangisan bayi dalam dekapan si ibu, di bawah payung lusuh itu, di balik selendang yang juga nampak lusuh, sangat lusuh malah.

Aku mencoba mendekati, awalnya aku agak ragu, namun tatapan senyum polos meski terdera dingin dan lapar, dari bapak beserta istrinya, membuatku berani mendekati mereka. Kudengar lirih tangisan bayi, namun keburu ditenangin ibunya, perempuan yang nampaknya masih muda dan cantik.

“Selamat malam pak” Tanyaku dengan suara agak bergetar.

“Selamat malam mas…” jawab si bapak dengan santun.

“Bapak mau ke mana dan dari mana? Ini desa kecil lho pak, sehingga saya hampir kenal dengan semua warga desa ini?” Tanyaku menelisik, sembari ku makin mendekat. Dingin, senja telah usai, sisa hujan menjadikan kabut memberi dingin lebih, suara music dan lagu natal masih meraung meriah. Dan dari pojokan jalan ini, terlihat orang berbondong. Mereka ada yang baru berangkat, ada juga yang lalu-lalang karena ingin mencari sesuatu agar saat perayaan tidak terjadi kendala.

“Kami dari jauh mas dan memang bukan orang sini. Tadi sewaktu lewat di jalan atas desa, mendengar nyaring puji-pujian natal, makanya kami hendak ikut merayakannya.” Jawab si Bapak dengan lembut dan polos.

“Lho, bapak sudah sampai sana, tempat perayaan itu?”Tanyaku menyelidik.

“Sudah mas, tadi. Namun karena tidak ada yang kenal, dan nampaknya menjadikan banyak orang terganggu dengan kondisi kami, kami menyingkir. Saking penuhnya jemaat yang merayakan sukacita natal, meski masa pandemic, gedung gereja itu penuh. Kami menjadi tidak enak, karena tidak ada yang mau mendekati kami, juga tangisan anak kami membuat orang-orang terganggu mas” Bapak itu menjawab dengan lancar, meski lirih namun iklas dan penuh belas  kasih.

“Ooo, seperti itu ya pak?” Jawabku setengah bertanya, karena aku juga sembari menyelidik, siapa gerangan keluarga ini. Jangan-janagn teroris yang menyamar.

“Oiya mas, di gedung itu mau ada acara perayaan natal kan ?” Tanya si bapak, sembari melipat payung lusuhnya, karena hujan sudah mereda.

“Oo, itu mau perayaan Natal pak. Kami bersuka cita dalam peringatan dan perayaan natal, karena menurut iman kami, natal adalah kedatangan Tuhan Yesus, penyelamat kami. Natal adalah symbol kepedulian, cinta kasih Allah kepada manusia. Natal adalah keiklasan Allah untuk ikut merasakan derita manusia, Allah rela menjadi manusia, menjadi bayi lemah..”Jawabku mengalir layaknya seorang nabi, dan bapak itu nampak mengangguk sembari tetap tersenyum. Kembali kudengar lirih suara tangisan bayi, di balik dekapan si ibu. Siapa gerangankah keluarga ini? Batinku terus menelisik, dan kemudian lewatlah beberapa orang yang nampaknya menjadi panitia dari acara tersebut. Saat melintas, mereka menoleh ke arah keluarga yang sedang bersamaku, nampak tatapannya kurang ramah, agak sinis.

“Weh, wong racetha mau jebule jik neng kono…”Sayup kudengar suara dari yang baru saja melintas. Mendengar komentar itu, aku menjadi miris dan berharap si bapak dan istri  tak mendengar suara beberapa orang tadi.

“Mas, kok tidak segera menuju tempat perayaan?Nanti telat lho, jangan suka telat, tidak baik mas..” si bapak itu menyapaku dan mengingatkanku. Aku tersentak, namun rasa penasaranku terhadap keluarga kecil nan asing ini mencegahku segera menuju tempat perayaan.

“ Bapak, ibu, ayo ikut saya. Nanti saya yang bertanggung jawab Pak..”Ajakku kepada mereka.

“Tidak usahlah mas, biar saya melanjutkan perjalanan saja. Kami tidak mau mengganggu kebahagiaan mereka, kami ingin mereka bahagia. Karena bagi mereka, perayaan haruslah bahagia, tidak penting dengan apa dan siapa sejatinya yang sedang di rayakan. Pernah saya membaca tulisan mas, Yesus Yang tersingkir dalam Perayaan Natal. Dan peristiwa itu sepertinya selalu terulang setiap tahun, terulang dan terulang kembali. Mereka merayakan natal, memperingati kelahiran Yesus, namun sering Yesusnya ditenggelamkan oleh keinginan-keinginan pribadi, oleh kepuasan-kepuasan pribadi. Sering mereka berteriak lantang bahwa kelahiran yesus adalah wujud kepedulian Allah, namun mereka enggan meniti jejak peduli itu, apalagi untuk yang miskin dan tersisih..” Bapak itu menghentikan perkataannya, nampaknya kehausan, lalu mengambil botol lusuh dari tas yang juga lusuh. Meminumnya, untuk kemudian menghela nafas dan melanjutkan perkataannya.

 

“Mas, ijinkan saya berkenalan.  Nama saya Yusuf, ini istri saya, orang menyebutnya Maryam dan yang di gendong itu anak sulung saya mas.” Suara bapak itu bak petir menggelegar di pagi hari,  Aku terperanjat, aku kaget. Belum hilang kagetku, bapak itu kembali berkata-kata.

"Memang keadaan kami seperti ini mas, kami bukan orang kaya, bukan orang berada. Mas pasti paham kan tempat lahirnya anak sulung kami? Tidak usah mas ajak kami, biarkan kami melanjutkan perjalanan. Kami tidak ingin merusak sukacita dan bahagia mereka semua..Suatu saat pasti mereka akan sadar. Selamat natal ya mas….” Ucap si bapak menutup perkataannya. Aku tertegun, memejamkan mata, merasa malu tiada terkira.

Pada saat aku terpejam itulah, bapak itu mengajak istri dan anak mereka pergi menjauh. Menelusuri jalanan kampung, menuju tempat tinggal mereka yang entah di mana. Aku terkesima dan seperti orang kena bius atau ilmu sirep, terdiam dalam mata terpejam. Dalam keterpejaman mataku, aku tersadar.

Memang benar, sering dalam perayaan-perayaan natal, yang semestinya Tuhan Yesus yang menjadi pusat, justru malah hanya sebagai ornament. Tuhan Yesus malah sering ditolak dari perayaan, hanya karena hadir dalam wajah miskin dan papa, hanya karena hadir dalam kekumalan pakaian, hadir dalam seribu pergumulan kehidupan, namun jiwa tetap sebening embun pagi. Aku tersentak dan berniat membawa bapak dan keluarganya masuk ke gedung perayaan, namun saat aku membuka mata, tak kulihat siapa-siapa.

Semilir angin musim hujan, menambah dingin suasana. Suara nyanyian pujian gereja, puian natal masih mengumandang dan beberapa orang masih lalu-lalang menuju tempat perayaan, ada beberapa yang terlambat. Aku kemudian kembali menuju tempat perayaan dengan perasaan tidak menentu, gundah gulana. Sesampai di tempat perayaan, kulihat suasana semakin meriah, hampir semua berpakaian bagus, menjadikan cocok dengan lampu malam yang syahdu, se-syahdu pujian natal itu. Sesaat setelah aku mendekat, aku ditemui seorang sahabat dan kemudian bertanya.

“Kamu tadi menemui bapak dan istrinya yang kusut itu ya? Hati-hati bro, jangan sembarangan di situasi seperti ini. Siapa tahu dia orang menyamar dan hendak mengacaukan acara kita..” Sembur sahabatku itu.

“Iya, aku tadi penasaran dan menemui mereka di ujung jalan, di tempat yang agak gelap, karena si bapak itu tak ingin hadirnya mengganggu siapapun” Jawabku santai.

“Jangan terkecoh bro, saat seperti ini sulit mempercayai orang apalagi belum  kita kenal..tadi memang aku meminta beberapa orang mananyainya dan saat tidak ada yang mengenal, maka kami minta untuk meninggalkan acara…” kata sahabatku dengan lanatang.

“Tahukan kamu, siapa si bapak tadi? Kenalkah kamu siapa si ibu dan si anak bayinya tadi?” Tanyaku agak bernada tinggi.

“Lho, apa urusanku dengan orang asing yang tidak jelas itu? Dan ngapain kamu bertanya begitu?” Sahabatku nampanya mulai emosi, karena dia termasuk orang terpandang, karena di usia muda sudah kaya.

“Bapak dan istrinya itu adalah adalah bapak Yusuf dan ibu Maria. mereka menggendong Bayi Yesus, Tuhan kita, yang kelahirannya sedang kita rayakan” Jawabku tak kalah lantang, dan sahabatku nampak tidak percaya.

“Mana mungkin itu terjadi? Mustahil..” Jawabnya.

“Bagi Tuhan tidak ada yang mustahil. Tuhan sendiri pernah bersabda, bahwa Dia ada di dalam diri siapa yang tertindas dan tersisih. Dia ada di dalam mereka yang tertolak dan miskin, dan mala mini, Dia mendatangi kita namun kita menolaknya,kita terlalu sombong dengan diri kita. Kita merayakan natal namun justru Tuhan Yesus kita singkirkan diantara ornament dan hiasan natal kita..” Ucapku lantang, kemudian aku bergegas untuk pulang, ada sesal menyesak di dalam dada ini, karena gagal menghadirkan Tuhan Yesus dalam perayaan kalahiranNya.

 

@catatanbulandesember


 

MLETHO

 

Setu Pon 18 Desember 2021

BENINGE EMBUN ESUK



Yesaya 66 : 7-11

Jabur 80 : 1-7

Lukas 13 : 31-35

“Yerusalem, Yerusalem, kowe kang mateni para nabi lan mbenturi watu marang wong-wong kang padha diutus nemoni kowe. Wis makaping-kaping anggonKu arep nglumpukake anak-anakmu, padha kaya babon anggone nglumpukake kuthuk-kuthuke ana ing sangisoring swiwine, nanging kowe ora ngolehake.”Lukas 13 : 34

 

MLETHO kuwi kahanan kang cengkah karo pengangen-angen, sakumpama nandhur pari kudune panen satus karung mung dadi selawe karung kuwi isa kinaranan MLETHO. Lan meneh, tembung MLETHO kuwi sajak’e ngemu teges negativf, amarga yen beda karo pengarep-arep ananging ngluwihi (tur ya apik) ora kinaranan MLETHO. Amarga sing isa mbiji lan ngarani MLETHO kuwi titah kang kinaranan menungsa, mula aku yakin mbolokin yen sing maca tulisan iki okeh sing wis dong baba pa kuwi MLETHO, lan uga kayane kerep uga mrangguli kahanan kang mengkono.

 

Gusti Yesus nate nemahi kahanan MLETHO, yakuwi babagan kutha Yerusalem. Oiya tegese tembung Yerusalam kuwi kutha tentrem (damai), saka tembung ibrani “Ir” kang tegese kutha lan Syalem utawa Syaloom kang tegese damai utawa tentrem, tembung ngarab’e al-Quds kang tegese kutha suci lan cara basa Arma’e Yerushalem. Saka jenenge kutha, Yerusalem kuwi kudune dadi kutha kang kabeh klakon suci, ananging jebul lumakune MLETHO. Ing kana okeh tumindak daksiya, lan kang nggumunake sing nglakoni malah para-para sing dadi penggede agama Yahudi wektu kuwi. Manut paseksine Gusti Yesus, nabi kuwi kudu dipateni neng Yerusalem. Jian nggegirisi temenan. Manut critane Injil Lukas, nalika  Gusti tindak neng Yerusalem wus dielikake cikben sumingkir, merga ana sindikat kang meh mateni Gusti Yesus. Pirsa kang kaya mengkono kuwi Gusti ora kersa sumingkir merga pancen lakuning gesange Gusti pancen kudu rekasa tumeka ing seda, lan kudu ana ing kutha suci Yerusalem, ben sansaya nyata kahanane Yerusalem kang MLETHO.

 

Ing jaman saiki, bab kahanan MLETHO kuwi ya jik okehe  ngeram, malah mbokmenawa luwi  nggegirisi tinimbang jamane Gusti Yesus. Yen jamane Gusti pancen mateni kang tegese misahake raga karo nyawa, ing jaman saiki ora sithik kang tumindak mateni, yakuwi “Mateni Karakter”. Lan kang luwih nggumunake, klakone meh kaya jamane Gusti Yesus, justru para wong sing sinawang “agamis” kang nindakake, jian pol tenan.. Yen ing jamane Gusti Yesus, Gusti diangkah patine merga okeh penggede agama yahudi sing rumangsa kasaing, ing jaman saiki okeh model kang njalari wong nduweni grengseng memateni, sanadyan kuwi dudu nyawa, ananging karakter kuwi mau. Kahanan MLETHO kuwi jebule jik lumaku tekan saiki, mula saka kuwi, payo eling lan waspada merga kabeh menungsa nduweni bakat terpendam kanggo MLETHO ing sadengah kahanan. Gusti Yesus wae nganti nangis nalika mirsa lan ngrasa kutha Yerusalem MLETHO, mula saiki kabeh kang percaya marang Gusti, payo ngati-ati cikben ora MLETHO.

 

“Lha jare Markun, okeh sing cangkrukan, lha endi cah?” Takone Lik Ndoleng marang Dalijo lan Kang Solebo, nalika nembe tea neng Lincak Sor Talok.

“Iya kuwi mau ana Kayun, Cebret lan Sate…mampir seka saba” Unine Kang Solebo.

“Gayeng Lik, critane ngetan-ngulon nganti entek kopi sak Teko. Ananging intine crita, bab Kang Sate sing  mbiyen nate nemahi kahanan MLETHO. Lha nyambut gawe etungan ngarep borongan, bareng rampung gasik, sing menehi gawean mbalik harian..” Unine Dalijo sinambi nyumet MLDne.

“Walah, kok ya ana sing tumindak kaya mengkono ya cah?” Lik Ndoleng sajak bingung.

“Haiyah, kuwi lumrah Leng, wong urusan kadonyan, urusan kaimanan wae okeh sing MLETHO..”Kang Solebo nimbrung, sinambi nyumet jisamsune.

“Getun aku teka telat cah..” Unine Lik Ndoleng.

“Lha kesuwen mulihmu Lik, tuku udud sewindu. Kuwi mulih kan merga kang Markun mulih, jale rung mulih, mesti kokean alesan neng warunge Yu Wasti, nganti entek kopi telung nggelas..”Iin muni seka pawon, merga permose entek banyu pananse, arep nggawe kopi dadak nggodeg ndisik.

“Jrett..crigiss In!!” Muni ngono Lik Ndoleng sinambi mbukak pituneme sing nembe wae tuku.

“Cintamu karo Yu Wasti mbiyen ya MLETHO kan Lik?” Swarane Iin meneh saka njero pawon, sajak diserok-serokne.

“Dusssss…cah siji iki..jiannnn!!!”Grundelane Lik Ndoleng.

 

@semesta

Jumat, 17 Desember 2021

SUMILAK

 

Jemuah Pahing 17 Desember 2021

BENINGE EMBUN ESUK



 Yesaya 40 : 10-18

Jabur 80 : 1-7

Ibrani 10 : 32-39

“Ingsun bakal nuntun para wong wuta ana ing dalan kang durung tau padha diambah, tuwin iku padha Sunlakokake ing dalan-dalan kang durung disumurupi. Pepeteng kang ana ing ngarepe bakal Sundadekake padhang, sarta tanah kang mendhak-mendhukul bakal Sundadosake tanah warata. Yaiku bab-bab kang bakal Suntandukake marang wong-wong mau, lan kang mesthi bakal Suntindakake.” Yesaya 40 : 16

 

Racake yen menungsa lumaku, kuwimilih dalan kang padhang utawa kepenak. Ora ana pepalange, alus lan lancer. Ananging kasunyatane dalan kang liniwatan dening menungsa kuwi ora kabeh kaya mengkono, sing kerep klakon dalan kang kudu diliwati dening menungsa kuwi okeh pepalange. Ana watu kang dadi gronjalan, ana suket-eri bandotan, ana jeglongan lan liya-liyane.Yen ngadepi kahanan kang kaya mengkono kuwi, menungsa njur kepengin kahanane dadi luwih apik lan resik, ananging ya ora sithik kang mung gelem ngresiki ananging seneng nampa kahanane kang apik.

 

SUMILAK, kuwi kahanan kang padhang tur ya rata lan kepanak disawang lan yen dalan kepenak diliwati. Mungkin meh kabeh sing maca tulisan iki seneng yen kahanane urip kuwi SUMILAK  utawa tanpa pepalang, merga kabeh isa rinasa kepenak. Yen kepengin nemahi kahanan SUMILAK, payo sinau saka kitab suci. Ing kana (kitab suci) ana crita bab Gusti Allah  ndadekake dalan lan kahanan kang ruwet lan ora cetha dadi SUMILAK lan kepenak dirasakne. Yen urip iki kaya lelaku, Gusti wus janji arep nuntun lakune kabeh wong sing sumarah lan sumende marang Panjenengane, lan bakalan antuk dalan padhang,dalan tanpa pepalang,dalan lancer, dalan kang SUMILAK.

 

Janjine Gusti bakal gawe kahanan urip SUMILAK kuwi tinulis ing kitab Yesaya, nalika kuwi kahanane bangsa ngisrael lan Yehuda nembe abot banget. Lire kepiye kok abot? Lha nalika kuwi bangsa sakloron nembe didadene babu ana neng negara liya. Dadi abdi utawa babu kuwi mesti rekasane ngeram, saking rekasane nganti kabeh kahanan ruwet lan peteng. Mulane nalika pirsa kahanan kang kaya mengkono, Gusti maringi janji bakal ndadekne dalaning urip sapa wae kang pasrah marang Panjenengane dadi SUMILAK.

 

Kahanan urip kang okeh reribet, peteng,okeh pepalang lan panggodha kuwi ora mung ana ing jamane  bangsa ngisrael lan Yehuda jamane nabi Yesaya, ing jaman saiki ya jik ana lan malah luwih rumit. Mulane, payo sinau saka pengalamane nabi bangsa ngisrael lan Yehuda jamane nabi Yesaya, nalika dalaning urip rinasa ruwet rakaruwan, okeh pepalang, okeh reridhu, ayo pasrah lan sumarah, cikben Gusti sing ndadekne dalaning urip iki SUMILAK. Pasrah sumarah ora ateges meneng wae ora makarya, tetep makarya jumbuh karo tanggung-jawabe, ananging adedasar percaya yen kabeh wis digawe SUMILAK dening Gusti.

 

“Jian mbahe yen nggawe ukara, marakne mesam-mesem dewe aku cah. Lha mosok jeneng wong dingo jejer tulisan?” Lik Ndoleng maca BENINGE EMBUN ESUK sinambi nglepus pituneme.

“Bab SUMILAK kuwi ya Leng?” Takone Kang Solebo.

“Iyo, iki mengko sing jenenge Sumi, isa nesu..lha dingo jejer tulisan..” Unine Lik Ndoleng meneh.

“Tenang wae Leng, sing slow..woles..ora-ora yen nesu, merga ora padha maca..hehe..”Wangsulane Kang Solebo sinambi nyecek jjisamsune sing meh entek.

“Lha apa pesen mbahe aja judule kuwi Lik?” Takone Dalijo.

“Weh, aku mono mung kari maca, kuwi eae yen kober. Lha dawane ngeram…” Semaure Lik Ndoleng meneh.

“Kari macaw ae kokean paidon Lik…mbok jujur wae judule dadi WasNdol..mesti mathuk sampeyan?” Iin melu rembukan nalika nyuguhake kopi panas lan kimpul krispi.

“WasNdol kuwi apa In?” Takone Lik Ndoleng.

“Wasti-Ndoleng Lik..mesti sampeyan mathuk..” Muni ngono Iin njur bablas mbalik neng pawon, dene Lik Ndoleng mung mbranang, sinambi kukur-kukur sirah, kamangka rikmane mung kari telulas ler.

 

@semesta

Kamis, 16 Desember 2021

MALIHRUPA

 

Kemis Legi 16 Desember 2021

BENINGE EMBUN ESUK

Dayane Cahya Srengenge MALIHRUPA dadi Tenaga


Yeremia 31 : 31-34

Jabur 80 : 1-7

Ibrani 10 : 10-18

“Nanging prajanjian kang bakal Sundamel karo wong Israel, sawuse wektu iku, -- mangkono pangadikane Sang Yehuwah -- iku mangkene: ToretingSun bakal Sunparingake ana ing batine, sarta Sunserat ana ing atine; Ingsun banjur bakal jumeneng dadi Allahe lan wong-wong iku bakal padha dadi umatingSun. Apadene ora prelu wong aweh piwulang maneh marang pepadhane, utawa sadulure mangkene: Kowe wanuha marang Sang Yehuwah! Amarga wong iku kabeh, gedhe cilik, bakal padha wanuh marang Ingsun, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, awit kaluputane bakal Sunapura lan dosane wus ora Sunengeti maneh.” Yeremia 31 : 33-34

 

MALIHRUPA kuwi kahanan kang beda karo sakdurunge. Dene bedane isa dadi luwih apik, uga isa dadi luwih ala, gumantung karo ancas lan kahanane. Lha apa wae kang isa MALIHRUPA? Meh saben kahanan sejatine isa MALIHRUPA. Mosok iya, mbok njajal diwenehi siji wae cikben mayar anggone ngerti? Lha panganan kang sabenndina dipangan kae sejatine kan MALIHRUPA sakwise dipangan, saka wujudte panganan njur dadi tenaga kang ngedab-edabi kanggo makarya, kuwi klebu kang kinaranan MALIHRUPA.

 

Piwulang kitab suci lumantar nabi Yeremia bab 31 ayat 33-34 sajake ora adoh karo kang dadi jejer BENINGE EMBUN ESUK ing dina iki, dina keramat yakuwi kemis legi. Crita neng kitab Yeremia kuwi babagan prajanjian anyar kang dikersakne Gusti Allah karo para umate (mbiyen), yakuwi umat ngisrael lan Yehuda. Apa ta prajanjian anyar kuwi? Yen mbiyen pas njamane para leluhur kang tinuntun metu saka pangawulan Mesir wujudte prajanjian kuwi tulisan neng watu gede (kahanane Toret) lan kuwi mung sederma diwaca lan diapalake ananging ora dilakoni, ing prajanjian anyar kuwi torete ora ditulis neng watu. Lho, njur nengndi? Tinulis neng atine menungsa. Weladalah, lha apa isa? Isa wae, kuwi janjane pasemon, cikben umate Gusti mapanake angger-angger toret ana ing uripe, ana ing lakune dudu neng watu.

 

Gusti Allah ngersakne pangerten bab toret kuwi MALIHRUPA, ora mung diwaca lan diapal, ananging dilakoni. Isane dilakoni mung nalika lumebu ing ati,ing batin kang sejati. Kaya pasemon bab panganan, yen mung disawang wae, enake kaya ngapa panganan kuwi mokal dadi tenaga kang ngedab-edabi, mula ya kudu dipangan cikben isa MALIHRUPA. Semono uga bab pangandikane Gusti utawa anger-anggere Gusti, yen mung dingerteni utawa diapale thok-thil, mokal maedahi. Mulane, payo wiwit saiki ora ngapalake thok bab pangandikane Gusti, ananging sakwise apal lan ngerti njur digawe ben MALIHRUPA. Yen wis MALIHRUPA, pangandikane Gusti utawa angger-anggere Gusti kuwi winaca lumantar tumindak, dadi isa kawaka dening liyan lan kuwi dadi kabar kabungan.

 

“Ngapa kuwi cah, kok sajak sengrius lan ibut ngelim kerdus?” Takone Lik Ndoleng marang Kang Solebo lan Dalijo.

“Haiyah, iki lho Leng, cecawis arep sowan..arep mratelakake katresnan kang winujud..” Semaure Kang Solebo, sinambi nyumet jisamsune.

“Melu pora Lik, ngko sore arep sowan..setahun njudun wis diwulang mosok mung cangkeman thok walesane, mbok kaya BENINGE EMBUN ESUK kuwi, wani MALIHRUPA. Aku karo Kang Solebo lan Iin arep mujudake katresnan, MALIHRUPA’ake katresnan lumantar iki..” Dalijo njlentrehake kekarepane sinambi ngekeb MLDne.

“Weh, tik ora ajak-ajak cah..lha kuwi isine apa?”Takone Lik Ndoleng.

“Iki isine ati kang dadi wujud Leng…tresna kang dadi nyata, ora mung rembug”Unine Kang Solebo.

“Haiyah, kaya pas sampeyan njaman palentin mbiyen karo Yu Wasti kae lho Lik, jare sok mbok wenehi..H…”Durung rampung Iin muni wis disaut rembug Lik Ndoleng.

“Hoppppp!!!...Wis doong aku…Yawis tak melu. Muga-muga sapa wae sing maca tulisan iki, lan nengngendi wae, isa ndadekne katresnane MALIHRUPA…”Unine Lik Ndoleng, sinambi nyumet pituneme, sajak meh entek.

 

@semesta

Rabu, 15 Desember 2021

SALBEHMUNGKUSINGNER

 

Rebo Kliwon 15 Desember 2021

BENINGE EMBUN ESUK

"Sering terlihat salah saat di posisi yang berbeda"


Mikha 4 : 8-13

Yesaya 11 : 1-9

Lukas 7 : 31-35

“Marga saka tekane Nabi Yokanan Pambaptis iku ora mangan roti sarta ngombe anggur, kowe banjur calathu: Iku wong kepanjingan dhemit. Sawise iku Putraning Manungsa rawuh, Panjenengane dhahar lan ngunjuk. Kowe banjur calathu: Delengen, Iku rak wong grangsangan lan karem anggur, kancane para juru-mupu-beya lan wong dosa. Nanging kawicaksananing Allah iku kabenerake dening sakehing wong kang padha nampani.”

Lukas 7 : 33-35

 

Ana crita kitab suci, cethane neng Injil Lukas bab 7, ayat 31-35, kang nyritakne kahanane menungsa ing saben mangsa utawa jaman. Kahanane kuwi yen isa digawe tembung kaya kang dadi jejer BENINGE EMBUN ESUK ing dina iki, rebo pon molasdesember rongewuselikur. Lha kuwi crita baba pa? Njur kepiye tanggepane Gusti Yesus? Nyenengake apa malah ndadekne bingung? Sik, sing sabar,diwaca nganti rampung, aja mung diwaca judule. Hayo, sing mbesengut kuwi, mesti kulina macane mung judule, njur diser (di-share) neng gruo medsos’e. Hehe..

 

Saiki ayo dolan sediluk neng critane Injil Lukas bab 7, neng kana sejatine crita bab pakaryane usti Yesus kang ngedab-edabi. Ana crita Gusti marasake abdine senopati neng Kapernaum, ana crita bab Gusti nguripake anake Yairus lan jik okeh meneh, ora kabeh ditulis Lukas, yen ditulis kabeh pakaryane Gusti njur kebak tulisan jagade, sakliyane kuwi Lukas yaw is entuk wangsit seka Gusti Yesus, “Kas, rasah kabeh mbok tulis, semono wae mengko umatKu aras-arasen macane, pomeneh kabeh tumindakKu mbok Tulis…”mula ya sithik wae sing ditulis Lukas. Lha ngerti pakaryan kang ngedab-edabi kuwi ora ndadekne wong-wong Yahudi percaya marang Gusti, malah mbanding-mbangingake, yakuwi dibandingake karo Yokanan.

 

Anggone mbanding-mbandingake kaya jejere BENINGE EMBUN ESUK ndeka kapan kae NGGRUNDELI..Lha lire kepiye? Neng ayat 33-35 cetha  banget dukane Gusti. Yokanan Pembabtis rawuh lan ora mangan apa kang lumrahe dipangan wong jaman semono, kuwi diarani kepanjingan demit, njur nalika Gusti Yesus rawuh lan dhahar lan uga ngunjuk, diarani nggrangsang. Jian kabeh babarblas ora ana sing bener, kabuuuuuuehhh Salah!! Kuwi penemune para wong yahudi, mirunggan wong Farisi lanSaduki, para penggedene agama Yahudi ing wektu kuwi. Sepisan meneh, tumrap golongan Saduki lan Farisi, apa kang ora gathuk karo kekarepane kuwi salah, kuwi luput lan kudu dimungsuhi.

 

Ing jaman saiki, mbokmenawa apa kang klakon neng jamanne Gusti Yesus jik isa klakon, pokoke yen ora gathuk karo kekarepanku, kuwi Luput,kuwi Salah! Pokoke kanggone liyan, ora ana sing bener babarblas. Cara mikir sing kaya ngee iki mbebayani, apa meneh sinampiran penemu “asu gede meneng kerahe”, sing okeh kuwi sing bener, isa gawat kliwat-liwat. Kuwi kang lumaku  ing jamane Gusti Yesus, meksakekarepane lumaku tanpa njaluk kawicaksanan saka Gusti Allah. Mulane, payo saiki sumarah, payo sumeleh ben enteng. payo nglakoni kersane Gusti. Lha piye titenane kuwi kersane Gusti apa kekarepane menungsa? Mayar, pokoke sing ora marakne kamanungsan marem, kuwi kersane Gusti, ananging yen kuwi ndadekne lega utawa marem kamanungsan, sanadyan ketok’e bener, kuwi mesti kekarepane menungsa.

 

“Jo…Bo, iki jan-janne apa tegese tulisane mbahe neng BENINGE EMBUN ESUK dina iki..judule kuwi lho?” Takone Lik Ndoleng neng Dalijo lan Kang Solebo.

“Yungalah, ketok yen kulinane mung maca judule, mula ora ngerti babarblas..”Semaure Kang Solebo. sinambi nyumet jisamsune kaya klangenane Pakde Andreas Piyantun semarang, yen Pakde Andreas ringinawe sampoerna dene mbah Andreas njakarta wis pengsiun ngudude.

“Ora kokean rembug Bo,aku bingung tenan..”Unine Lik Ndoleng sajak nesu, ananing nyoba njajal maca kabeh isine tulisan BENINGE EMBUN ESUK rebo pon molasdesemberrongewuselikur.

“Iki Lik, taksumetke MLDku, ben luwih padhang..”Unine Dalijo, sinambi nyumetke MLDne,njur diwenehke Lik Ndoleng.

“Oalah, jebule kuwi mengkene ta..Dusss…” Unine Lik Ndoleng, sing seneng lan sedih tansah misuh, mula ora usah diarani dosa ya Lurr..eslow..woles wae..

“Wis dong kan Lik?” Takone Dalijo.

“Iyo Jo, jebule kuwi Salah Kabeh Mung Aku Sing Bener..Jian, ana-ana wae mbahe kuwi..” Unine Lik Ndoleng.

“Kahanan kuwi saiki ya jik lumaku Leng…” Kang Solebo nanggepi sinambi ngisep jisamsune.

“Klebu Paklik kuwi, sing salah dewekne, tetep Kang Markun sing kleru, jare mbiyen ngrayah  Yu Wasti..”Iin ngeterke kopi sinambi melu njarag Lik Ndoleng.

“Dusssss….!” Sing muni sing maca tulisan iki..hehe

 

 

@semesta

Selasa, 14 Desember 2021

TENTREM

 

Selasa Wage 14 Desember 2021

BENINGE EMBUN ESUK



Wilangan 16 : 20-35

Yesaya 11 : 1-9

Para Rasul 28 : 23-31

“Asu ajag bakal manggon bebarengan karo wedhus gembel lan macan tutul bakal mlegung ana ing sandhinging wedhus. Pedhet lan anak singa bakal nyenggut bebarengan, tuwin bakal kagiring ing bocah cilik.” Yesaya 11 : 6

 

TENTREM, kuwi kahanan kang mbokmenawa saben wong waras nalar pikire tansah kepengin, mula ya lumantar apa wae polahe tansah diupayakne. Ananging uga mbokmenawa pangerten bab TENTREM kuwi beda ing antarane siji lan sijine menungsa. Ana sing nganggep yen kahanan TENTREM kuwi nalika nduweni iki lan kuwi, uga ana kang nduweni penemu yen kahanan TENTREM kuwi nalika wis ora nyambut gawe utawa makarya, ananging kabeh butuhe cinawis,ana uga kang nduweni penemu yen kahanan TENTREM kuwi nalika isa nyawang endahe kahanan jagad kanthi bebas tanpa sanggan piker kanga bot. Lha njur kepriye sejatine TENTREM kang prayoga kuwi? Lumantar pangandikane Gusti saka kitab nabi Yesaya, payo sinau bab TENTREM.

 

Nabi Yesaya nggambarake kahanan TENTREM kuwi kaya uripe titah kang rukun, sanadyan kinodrat tukar-padu. Neng kitab Yesaya bab 11 ayat 6, cetha digambarake kahanan TENTREM kuwi nalika Asu ajag manggon karo wedus gembel lan macan tutul mlegung sandhinge wedhus, uga pedhet lan anak singa dolanan bareng, kabeh kuwi yen rinasa kanthi pengalaman nyata, mokal. Lha kok mokal ki piye? Ya cetha ta ya, amarga kang lumrah kelakon kuwi Asu ajag ngerti wedus gembel ya anane mung pengen nggaglag, lha iki mosok manggon bebarengan? Ana meneh macan tutul njerum cedak wedus, iki ya tangeh lamun, amarga lagi ngambu gandhane wedus wae, macan tutul kuwi wis ngiler arep nguntal lan uga sing kok mangan suket sinambi jejagongan karo pedhet, lha wong lagi ngambet tlethonge wae wis kesusu nggudag arep diuntal?

 

Nabi Yesaya menehi gambaran kahanan kang kosokbalen karo kang lumrahe klakon ing jagad ginelar iki. Lha njur kanggo menungsa kepiye? Lha kayane saiki okeh sipate kewan sing pindah enggon menyang menungsa? Siji lan sijine anane mung arep untal-untalan wae? Ya payo kabeh ditata kanthi ati kang wening, ati kang tulus lan iklas mbangun lan mangun tata-urip kang TENTREM, sangkul-sinangkul lan lung-tinulung. Kabeh awatak kewan kudu ditumpes, lan kudune isin karo piwulange nabi Yessaya bab rukune kewan-kewan kang sejatine memungsuhan. Yen kewan wae isa padha rukun lan urip TENTREM mosok menungsa malah ngrampas “hak-asasi” kewan kang kinodrat paten-patenan kanggo njaga uripe? Pora ya kudune isin?

 

“Lha rabukmu sing sak sak wingi kae mbok nggo ngrabuk ngendi Jo, kok wis ora ana neng kulon omah?. Sirku arep tak genteni, rabukku kurang Jo” Kang Solebo miwiti rembugan  nalika cangkrukan neng Lincak Sor Talok.

“Tak wenehke Kang Sodron kang, jare jik kurang..ben digunakne..”Wangsulane Dalijo sinambi nyumet jarumsupere, dudu MLD merga bar ditukokne kyai Amat Muharom Hernandez.

“Cen cah aneh gek Bo si Dalijo kuwi, wong rabuk olehe tuku, kok mung trima diwenehake. Jian aneh tenan, kamangka ya regane muni..”Lik Ndoleng melu rembugan, sajak ora mathuk karo tumindake Dalijo.

“Urip kuwi kudu ngupaya TENTREM Lik, lung-tinulung, sangkul-sinangkul. Aku iklas menehake rabukku, ora usah kokean pikiran, ora kabeh kudu kapetung rega..”Semaure Dalijo.

“Mula maca BENINGE EMBU ESUK Lik,urip iki kudu ngupadi TENTREM, ora mung TENTREM kanggo awake dewe, kudu liyan uga..mosok kalah karo critane nabi Yesaya, ASU!! Ajag wae rukun karo wedus gembel, Singa karo pedhet, lha iki kang Dalijo menehake rabuk saksak wae mbok grundeli..” Iin njedul, nggawa kopi panas karo danggoreng, sinambi mulang Lik Ndoleng.

“Bener kandamu In, saiki menungsa malah okeh sing awatak kewan, kewan wae mangan sakwaregan, menungsa malah tega liyan kengelihan, kamangka nduwe panganan okeh, malah kepara diguwang menyang pawuhan..jiann..wolak-walike njaman” Grundelane Lik Ndoleng, kang sajake pancen lumaku ing jaman saiki, yak an Lur?

 

@semesta

FIKSI Di Malam PASKAH